Á ljósmyndasýningunni REYKVÍKINGAR – MYNDBROT ÚR SAFNI VERKAMANNS má sjá mörg forvitnileg augnablik úr daglegu lífi Reykvíkinga á tímabilinu 1916-1950 í gegnum sjóngler alþýðumannsins Karls Christians Nielsen. Það sem einkennir þessar myndir og sameinar þær flestar er tifandi mannlíf hversdagsleikans.
LJÓSMYNDARINN
Karl Christian Nielsen var innfæddur Reykvíkingur. Hann fæddist í Traðarkoti við Hverfisgötu þann 10. júní 1895. Hann var sonur alþýðukonunnar Guðrúnar Finnbogadóttur (1874-1923) úr Traðarkoti og unnusta hennar, Karls Christians Nielsen, sem fórst á Atlantshafi með skonnortunni Benedikte um hálfu ári áður en Karl yngri kom í heiminn. Fátt er vitað um uppvaxtarár Karls annað en að hann ólst upp í talsverðri fátækt með móður sinni, fósturföður, Kristjáni Sæmundssyni (1871-1955) og stórum systkinahópi, við þröng og erfið skilyrði víða um gamla Austurbæinn í Reykjavík.
Um tvítugt hóf Karl ljósmyndanám á ljósmyndastofu Carls Ólafssonar við Laugaveg 46. Þar starfaði hann og nam ljósmyndun í u.þ.b. tvö ár. Með honum á stofunni störfuðu margir ungir ljósmyndanemar, m.a. Jón Kaldal sem síðar varð einn helsti meistari íslenskrar portrett¬ljós¬myndunar.
Um 1916 hætti Karl störfum á ljósmyndastofunni. Vafalaust hefur hann hugsað sér að starfa sem ljósmyndari í komandi framtíð en ýmsar félagslegar aðstæður komu í veg fyrir að slíkir draumar gætu ræst. Þó má gera ráð fyrir að í einstaka tilfellum hafi Karl fengið greitt fyrir ljósmyndir sínar. Í það minnsta er ljósmyndir frá honum að finna í ýmsum ótengdum mynda- og póstkortasöfnum sem varðveitt eru á Ljósmyndasafni Reykjavíkur og víðar. Síðast en ekki síst er það sjónarhornið, hinn félagslegi bakgrunnur ljósmyndarans, sem gefur safninu allnokkra sérstöðu. Í efnahagslegu tilliti var Karl staddur í neðri lögum þjóðfélags¬stigans, þ.e. fátækur fjölskyldu- og verkamaður af alþýðustétt, öreigi í þröngu leiguhúsnæði allt sitt líf. Þrátt fyrir þessar samfélagslegu skorður tókst honum og fjölskyldu hans að skapa afar merkilegt heimildasafn sem býður upp á fágætt tækifæri til að skoða hversdagslíf Reykvíkinga á fyrri helmingi 20. aldar í gegnum sjóngler fulltrúa þess sjálfs. Sér í lagi á þetta við elsta hluta safnsins, þ.e. tímabilið ca. 1916-1930, þegar fáir fjölskyldumenn af alþýðustétt voru með myndavélar á lofti.
Karl myndar þannig samborgara sína, maður á mann, og sýnir ekki eingöngu sparihlið borgar¬samfélagsins, heldur einnig bakhliðina. Sjá má fólkið sem byggði borgina upp, manneskjurnar sem grófu skurði fyrir innleiðingu nútímans, púkkuðu upp götur, grófu fyrir skólp- og vatnslögnum eða lögðu rafmagn. Hér birtist mannlífið í öllum sínum fjölbreytilegu myndum: húsmóðir saumar á saumavél í heimahúsi, konur hengja upp þvott á snúru í bakgarði við Njálsgötu, móðir svæfir barn í vagni fyrir utan heimili sitt í Pólunum. Þarna má einnig sjá hestinn Grána standa hnarreistan á Barónsstígnum með litla fjölskyldu í eftirdragi, Karlinn á kassanum reyna að fanga athygli vegfarenda á Lækjartorgi eða Danakonung ferðast í opinni bifreið upp Hverfisgötuna á samt fylgdarliði
Á sýningunni eru rúmlega 60 nýjar stækkanir gerðar eftir gömlu filmum Karls. Auk þess má sjá nokkurt úrval af gömlum frumkópíum. Flestar þeirra útbjó ljósmyndarinn sjálfur í eigin heimatilbúinni aðstöðu til ljósmyndagerðar og má þar sjá ýmsar ólíkar ljósmyndir af mismunandi stærð og gerðum. Síðari árin hefur Karl að öllum líkindum farið að nýta sér þjónustu ljósmynda¬verslana við framköllun filmna og kópíugerð enda verður þá form myndanna keimlíkara og staðlaðra.
